Cotton Market Price : राज्यात सध्या कापूस बाजारात मोठी तेजी पाहायला मिळत आहे. ‘पांढरे सोने’ म्हणून ओळखला जाणारा कापूस यंदा खरोखरच चांगल्या दराने विकला जातोय. अनेक बाजारांमध्ये कापसाचे दर ८,४०० ते ८,५०० रुपये प्रति क्विंटलपर्यंत पोहोचले आहेत. दर वाढले म्हणजे शेतकरी आनंदी असतील असं आपल्याला वाटतं, पण वास्तव मात्र याच्या उलट आहे. बाजारात तेजी असतानाही शेतकरी हवालदिल झाल्याचं चित्र दिसत आहे.
यामागचं मुख्य कारण म्हणजे आंतरराष्ट्रीय घडामोडी. आखाती देशांमधील युद्धजन्य परिस्थितीमुळे कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यावर परिणाम झाला आहे. त्यामुळे पॉलिस्टरचे उत्पादन महागले आणि त्याचे दर तब्बल ३० ते ३५ टक्क्यांनी वाढले. याचा थेट परिणाम वस्त्रोद्योगावर झाला आणि कापसाची मागणी वाढली. परिणामी आंतरराष्ट्रीय बाजारात कापसाच्या दरात चांगली उडी दिसून आली. काही दिवसांपूर्वी ६१ सेंट प्रति पाऊंड असलेले दर आता ७६-७७ सेंटपर्यंत गेले आहेत.
याशिवाय, रुपयाचे अवमूल्यन होऊन डॉलर ९३ रुपयांच्या पुढे गेल्याने निर्यातदारांसाठी परिस्थिती आणखी अनुकूल झाली आहे. त्यामुळे देशांतर्गत बाजारातही कापसाच्या दराला आधार मिळाला. पण या सगळ्या सकारात्मक घडामोडींमध्ये शेतकरी मात्र कुठेतरी मागे पडले आहेत. Cotton Market Price
खरं तर बहुतांश शेतकऱ्यांनी हंगामाच्या सुरुवातीलाच कमी दरात आपला कापूस विकून टाकला होता. त्यावेळी बाजारात तेजी नव्हती आणि गरजेमुळे शेतकऱ्यांना माल विकावा लागला. आता दर वाढले असले तरी त्यांच्या हातात कापूसच शिल्लक नाही. त्यामुळे वाढलेल्या दराचा थेट फायदा व्यापाऱ्यांना होताना दिसतोय.
सध्या बाजारात जो कापूस येतो आहे, तो मोठ्या प्रमाणावर व्यापाऱ्यांकडूनच येत आहे. त्यांनी आधीच कमी दरात कापूस खरेदी करून ठेवला होता आणि आता तोच माल जास्त दराने विक्रीसाठी आणला जात आहे. त्यामुळे बाजारातील तेजीचा फायदा शेतकऱ्यांऐवजी व्यापाऱ्यांच्या खिशात जात असल्याची नाराजी शेतकरी व्यक्त करत आहेत.
तज्ज्ञांच्या मते, सध्याच्या आंतरराष्ट्रीय परिस्थितीचा विचार करता कापसाचे दर अजून वाढून किमान ८,७०० ते ८,८०० रुपये प्रति क्विंटलपर्यंत जाण्याची शक्यता आहे. मात्र, सध्या दर थोडे स्थिर राहण्याची चिन्हे आहेत. त्यामुळे ज्यांच्याकडे अजूनही कापूस साठा आहे, ते शेतकरी दरवाढीच्या प्रतीक्षेत आहेत.
दरम्यान, सोयाबीनलाही या तेजीचा फायदा होताना दिसतो आहे. तेल आणि सोयापेंडच्या वाढलेल्या दरामुळे सोयाबीनला चांगली मागणी मिळत आहे. अमरावती बाजारात सोयाबीनचे दर ५,१०० ते ५,४०० रुपये प्रति क्विंटलपर्यंत पोहोचले आहेत. पण कापसाप्रमाणेच येथेही शेतकऱ्यांकडे माल नसल्याने त्यांना फायदा मिळत नाही.
एकंदरीत पाहिलं तर बाजारात तेजी असली तरी शेतकऱ्यांच्या हातात माल नसल्यामुळे त्यांना त्याचा लाभ मिळत नाही, हीच खरी शोकांतिका आहे. मेहनत करून पिकवलेला माल योग्य दराने विकता न आल्याची खंत आजही शेतकऱ्यांच्या मनात आहे. बाजारातील ही परिस्थिती बदलण्यासाठी योग्य नियोजन आणि साठवणुकीची व्यवस्था आवश्यक असल्याचं स्पष्ट होत आहे.