Loan Waiver: राज्यातील लाखो शेतकऱ्यांच्या नजरा लागलेल्या कर्जमाफी योजनेबाबत एक मोठी आणि महत्त्वाची माहिती समोर आली आहे. २०२६ च्या अर्थसंकल्पात सरकारने कर्जमाफीची घोषणा केल्यानंतर शेतकऱ्यांमध्ये मोठी अपेक्षा निर्माण झाली होती. मात्र आता या योजनेच्या अंमलबजावणीसंदर्भात काही महत्त्वाचे निकष ठरवले जात असून, सर्वच शेतकऱ्यांना कर्जमाफीचा लाभ मिळणार नाही, हे जवळपास स्पष्ट झाले आहे.
सरकारच्या प्राथमिक माहितीनुसार, ३० सप्टेंबर २०२५ पर्यंत थकीत असलेल्या पीक कर्जावर दोन लाख रुपयांपर्यंत कर्जमाफी देण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. यामुळे आर्थिक अडचणीत सापडलेल्या शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे. यासोबतच, जे शेतकरी वेळेवर कर्जफेड करत आहेत, त्यांच्यासाठीही सरकारने प्रोत्साहनपर योजना आखली आहे. अशा नियमित कर्जफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांना ५० हजार रुपयांचे अनुदान देण्याची घोषणा करण्यात आली आहे.
मात्र या योजनेतील सर्वात मोठा ट्विस्ट म्हणजे पात्रता निकष. महसूल मंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांनी दिलेल्या संकेतांनुसार, आर्थिकदृष्ट्या सक्षम असलेल्या किंवा मोठ्या मालमत्ताधारक शेतकऱ्यांना या कर्जमाफीपासून दूर ठेवले जाणार आहे. ज्यांच्याकडे मोठे घर, गाडी, फार्महाऊस किंवा इतर संपत्ती आहे, अशा शेतकऱ्यांना कर्जमाफी देण्याचा उद्देश नाही, असे सरकारने स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे खऱ्या अर्थाने गरजू आणि लहान शेतकऱ्यांनाच या योजनेचा फायदा मिळणार आहे.
यासाठी राज्य शासनाने एक विशेष अभ्यास गट स्थापन केला असून, या समितीमार्फत कर्जमाफीसाठी सविस्तर SOP (Standard Operating Procedure) तयार केली जात आहे. या प्रक्रियेमध्ये अल्पभूधारक आणि अत्यल्प भूधारक शेतकऱ्यांना प्राधान्य दिले जाणार असल्याची माहिती समोर येत आहे. त्यामुळे मोठ्या शेतकऱ्यांपेक्षा छोट्या आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल शेतकऱ्यांना अधिक फायदा होण्याची शक्यता आहे.
सध्या मात्र कर्जमाफीचे अंतिम निकष जाहीर झालेले नसल्यामुळे शेतकऱ्यांमध्ये संभ्रमाचे वातावरण आहे. कोण पात्र ठरणार आणि कोण अपात्र राहणार, याबाबत स्पष्टता येण्यासाठी सर्वजण सरकारच्या पुढील निर्णयाची वाट पाहत आहेत. समितीचा अहवाल सादर झाल्यानंतरच या योजनेची संपूर्ण रूपरेषा स्पष्ट होणार आहे.
दरम्यान, कर्जमाफीची प्रक्रिया थोडी किचकट आणि वेळखाऊ असण्याची शक्यता देखील वर्तवली जात आहे. मात्र सरकारने दिलेल्या आश्वासनानुसार, गरजू शेतकऱ्यांना न्याय मिळेल आणि कर्जमाफी निश्चितच राबवली जाईल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे. Loan Waiver
एकूणच, कर्जमाफीची घोषणा जरी दिलासादायक असली तरी ‘सर्वांसाठी नाही’ ही अट आता स्पष्ट होत आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी पुढील अधिकृत निकषांची वाट पाहणे गरजेचे ठरणार आहे. या योजनेचा खरा लाभ कोणाला मिळतो आणि कोण वंचित राहतो, हे येत्या काही दिवसांतच स्पष्ट होणार आहे.